Elektrolity jako wsparcie organizmu osób starszych: jak działają na organizm?

Jak działają elektrolity w organizmie seniora?

Elektrolity to jony dodatnio lub ujemnie naładowane atomy, które umożliwiają przewodzenie impulsów elektrycznych w organizmie. Główne elektrolity to sód, potas, magnez, wapń, chlor, fosfor i w mniejszym stopniu cynk czy miedź. U osób starszych prawidłowe stężenie elektrolitów jest kluczowe dla pracy serca, funkcji mięśni, równowagi płynów i ciśnienia krwi.

Zaburzenia ich poziomu mogą prowadzić do zmęczenia, skurczów mięśni, zaburzeń rytmu serca czy spadku ciśnienia. Dlatego seniorzy często muszą uważniej dbać o ich bilans zarówno przy gorączce, biegunkach czy w czasie intensywnego wysiłku, jak i wtedy, gdy przyjmowane leki wpływają na gospodarkę wodno-elektrolitową.

Dostępne formy elektrolitów i ich rola

Obecnie dostępne są różne formy elektrolitów, które można stosować w codziennej diecie lub uzupełniać w razie niedoborów. Warto wybierać produkty odpowiednie do stanu zdrowia i skonsultować ich stosowanie z lekarzem lub dietetykiem, szczególnie przy chorobach nerek czy serca. Najpopularniejsze formy elektrolitów to m.in.:

• Napoje izotoniczne, które zawierają sód, potas i cukry, pomagają szybko nawodnić organizm po wysiłku czy w upał.
• Proszki i tabletki z elektrolitami, które są łatwe w dawkowaniu, często z dodatkiem magnezu i potasu.
• Skoncentrowane mieszanki jonów i witamin dla osób wysoko aktywnych.
• Roztwory doustne dostępne w aptekach, które są stosowane przy odwodnieniu z powodu biegunki czy wymiotów, często z precyzyjnym składem jonów.
• Naturalne źródła w produktach spożywczych, takich ja owoce, warzywa, mleko i jego przetwory dostarczają potasu i wapnia.

Objawy niedoboru i nadmiaru elektrolitów u seniorów

Zarówno niedobór, jak i nadmiar elektrolitów mogą wywoływać nieprzyjemne objawy, a u osób starszych łatwiej dochodzi do takich zaburzeń. Niedobór potasu objawia się osłabieniem mięśni, skurczami, zasłabnięciami, nieregularnością rytmu serca i zaparciami. Brak sodu może prowadzić do bólu i zawrotów głowy, nudności, splątania, a w skrajnych przypadkach do drgawek.

Nadmiar elektrolitów, np. zbyt dużej ilości sodu, może podwyższać ciśnienie krwi, powodować obrzęki czy przyspieszoną akcję serca. Zbyt dużo potasu może prowadzić do zaburzeń rytmu serca. Dlatego obserwowanie objawów i regularne badania krwi pomagają w utrzymaniu równowagi. Jest to szczególnie ważne, gdy osoba starsza przyjmuje leki moczopędne, sterydy lub ma choroby serca i nerek wpływające na gospodarkę wodno-mineralną.

Jak samodzielnie uzupełniać elektrolity?

Dla seniorów, którzy nie mają przeciwwskazań zdrowotnych do stosowania napojów izotonicznych, dobrym rozwiązaniem może być przygotowanie ich w domu. Taki napój nawodni organizm i dostarczy podstawowych elektrolitów bez zbędnych dodatków. Przedstawiamy najprostszy przepis na domowy napój, który uzupełni elektrolity:

• 1 litr wody przegotowanej lub mineralnej,
• 1/2 łyżeczki soli kuchennej (źródło sodu i chloru),
• 2 łyżki soku z cytryny (źródło potasu i cytrynianów),
• 1-2 łyżeczki miodu lub syropu klonowego (dla smaku).

Wymieszać składniki do rozpuszczenia i schłodzić. Napój można pić małymi łykami w ciągu dnia, zwłaszcza podczas upałów lub po wysiłku. Dla dodatkowego smaku i mikroelementów można dodać plasterek pomarańczy albo szczyptę magnezu w proszku (jeśli nie ma przeciwwskazań). Regularne picie takich napojów, w połączeniu ze zrównoważoną dietą bogatą w warzywa i owoce, pomaga utrzymać prawidłowy bilans elektrolitów.