Senior w kryzysie: jakie instytucje mogą realnie pomóc?

Pomoc społeczna na poziomie lokalnym

Pierwszym i najważniejszym miejscem, do którego warto się zgłosić, jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS) w Twojej gminie lub mieście. To instytucja publiczna działająca w każdej gminie i powiecie, której zadaniem jest pomoc osobom w trudnej sytuacji życiowej.

MOPS może przyznać zasiłki celowe i okresowe, pomóc w uzyskaniu dodatków energetycznych czy żywnościowych, a także skierować do usług opiekuńczych w środowisku. Pracownicy MOPS przeprowadzają wywiad środowiskowy i wspólnie z seniorem ustalają, jaka pomoc jest najbardziej potrzebna. To również miejsce, gdzie można uzyskać informacje o lokalnych programach wsparcia i skierowanie do innych instytucji.

Opieka zdrowotna i wsparcie psychologiczne w kryzysie

Kryzys często ma komponent emocjonalny, wówczas najczęściej pojawiają się lęk, smutek, problemy ze snem czy poczucie bezsensu. Seniorzy mogą skorzystać z bezpłatnego wsparcia psychologicznego w ramach publicznej służby zdrowia (np. przez poradnie zdrowia psychicznego lub POZ, czyli lekarza rodzinnego, który kieruje na konsultacje).

Coraz więcej ośrodków zdrowia oferuje także teleporady z psychologiem. Ponadto wiele organizacji pozarządowych prowadzi linie wsparcia i dyżury psychologiczne, także telefonicznie i online np. fundacje, stowarzyszenia pacjenckie, a czasem lokalne domy kultury. To realna pomoc w radzeniu sobie z trudnymi emocjami oraz w budowaniu strategii radzenia sobie z kryzysem.

Aktywizacja i przeciwdziałanie izolacji

Izolacja społeczna jest jednym z najczęstszych elementów kryzysu w późniejszym wieku. Aby jej przeciwdziałać, w wielu miastach i gminach działają Kluby Seniora, Domy Dziennego Pobyt* oraz Centra Aktywności Seniorów (czasem pod nazwą: „Senior +”). To miejsca, gdzie seniorzy mogą:

• wziąć udział w zajęciach ruchowych, rekreacyjnych i zajęciach integracyjnych,
• nawiązać nowe znajomości i uczestniczyć w spotkaniach tematycznych,
• otrzymać wsparcie w organizowaniu dnia.

Udział w takich programach zwiększa poczucie przynależności i przeciwdziała samotności, co jest często kluczowe w wychodzeniu z kryzysu.

Instytucje i organizacje pozarządowe

Poza instytucjami publicznymi seniorzy mogą liczyć na pomoc organizacji pozarządowych i fundacji działających lokalnie i ogólnopolsku. Przykładowo:

• mali bracia Ubogich: wolontariat towarzyszący seniorom, regularne wizyty, rozmowy i wsparcie w codziennych czynnościach,
• Caritas Polska: wsparcie materialne i społeczne, pomoc rodzinom i seniorom w kryzysie,
• Polski Czerwony Krzyż (PCK): kluby seniora, pomoc społeczna i inicjatywy środowiskowe,
• Lokalne fundacje senioralne oferujące bezpłatne konsultacje czy pomoc prawna.

W wielu miastach działają także organizacje wolontariackie, które pomagają w zakupach, załatwianiu spraw urzędowych lub zapewniają kontakt towarzyski osobom samotnym. Informacji o takich miejscach można szukać w MOPS, urzędach miast, bibliotekach lub na portalach senioralnych.

Opieka długoterminowa i specjalistyczna: kiedy jest potrzebna?

Są sytuacje, gdy kryzys wiąże się z pogorszeniem stanu zdrowia, utratą samodzielności lub zwiększonymi potrzebami opiekuńczymi. W takich przypadkach warto rozważyć kontakt z:

• Domami Pomocy Społecznej (DPS) dla osób wymagających całodobowej opieki,
• Placówkami wsparcia dziennego z usługami opiekuńczymi,
• Centrami rehabilitacji i hospicjami, gdy senior potrzebuje specjalistycznej opieki medycznej lub rehabilitacji.

Wskazaniem do skorzystania z takiej opieki może być niemożność samodzielnego wykonywania podstawowych czynności lub brak wsparcia rodziny.