Rodzaje chemioterapii: co oznaczają i jak są dobierane do pacjenta?

Jakie są rodzaje chemioterapii i co oznaczają w praktyce?

Chemioterapia nie jest jedną, uniwersalną metodą leczenia. To raczej grupa terapii, które lekarz dobiera do rodzaju nowotworu, stopnia jego zaawansowania i ogólnego celu leczenia. U jednej osoby chemioterapia może być stosowana po to, aby zniszczyć komórki nowotworowe, u innej, żeby zmniejszyć guz przed operacją, a jeszcze u innej, aby spowolnić rozwój choroby.

Najczęściej mówi się o chemioterapii radykalnej, uzupełniającej, przedoperacyjnej oraz paliatywnej.

• Chemioterapia radykalna ma na celu całkowite zwalczenie choroby.
• Uzupełniająca, nazywana też adjuwantową, bywa stosowana po operacji, aby zmniejszyć ryzyko nawrotu.
• Przedoperacyjna, czyli neoadjuwantowa, może pomóc zmniejszyć guz przed zabiegiem.
• Z kolei chemioterapia paliatywna koncentruje się na łagodzeniu objawów, spowolnieniu choroby i poprawie codziennego funkcjonowania.

Dla Ciebie jako pacjenta ważne jest nie tylko to, jaki lek zostanie podany, ale też, po co jest stosowany. Warto zapytać lekarza, jaki jest cel terapii i czego można się spodziewać po kolejnych cyklach leczenia.

Jak lekarz dobiera chemioterapię do choroby?

Dobór chemioterapii nie jest przypadkowy. Lekarz analizuje nie tylko samą diagnozę, ale także Twoją kondycję, choroby współistniejące, wcześniejsze leczenie i wyniki badań. U osób starszych ma to szczególne znaczenie, ponieważ organizm może inaczej reagować na intensywne leczenie, a dodatkowe schorzenia mogą wpływać na wybór terapii. Pod uwagę brane są przede wszystkim:

• rodzaj nowotworu i jego zaawansowanie,
• wyniki badań histopatologicznych i obrazowych,
• wiek oraz ogólna wydolność organizmu,
• choroby przewlekłe i przyjmowane leki,
• możliwe działania niepożądane danej terapii.

Dlatego chemioterapia u dwóch osób z podobnym rozpoznaniem może wyglądać inaczej. Lekarz onkolog może dobrać inną dawkę, zmienić schemat leczenia albo zaplanować dodatkowe badania kontrolne. To nie oznacza gorszego leczenia, ale próbę znalezienia najbezpieczniejszej i najskuteczniejszej drogi.

Czy chemioterapia zawsze wygląda tak samo?

Wiele osób wyobraża sobie chemioterapię jako długie leczenie w szpitalu, ale w praktyce może ona wyglądać bardzo różnie. Część pacjentów otrzymuje leki dożylnie, najczęściej w formie wlewu. Inni przyjmują leczenie doustnie, w tabletkach lub kapsułkach. Zdarzają się też inne drogi podania, zależnie od typu nowotworu i konkretnego schematu leczenia.

Chemioterapia często odbywa się cyklami. Oznacza to, że po podaniu leków następuje przerwa, podczas której organizm ma czas na regenerację. Długość cyklu, liczba podań i częstotliwość wizyt zależą od planu ustalonego przez zespół onkologiczny. Czasem leczenie można przeprowadzać ambulatoryjnie, czyli bez pozostawania w szpitalu na noc.

Jak przygotować się do chemioterapii?

Strach przed chemioterapią jest naturalny. Możesz obawiać się skutków ubocznych, osłabienia, utraty włosów albo tego, jak leczenie wpłynie na Twoją codzienność. Warto jednak pamiętać, że nie każda osoba reaguje tak samo, a współczesna opieka onkologiczna obejmuje także leczenie działań niepożądanych i wsparcie w czasie terapii. Przed rozpoczęciem leczenia dobrze jest:

• przygotować listę pytań do lekarza,
• zapytać, jakie objawy wymagają pilnego kontaktu,
• ustalić, czy potrzebna będzie pomoc bliskiej osoby po podaniu leków,
• zadbać o nawodnienie, sen i spokojny plan dnia.

Nie musisz udawać, że się nie boisz. Lęk nie oznacza słabości, tylko naturalną reakcję na trudną sytuację. Pomaga rozmowa, konkretna wiedza i poczucie, że wiesz, co będzie działo się krok po kroku. Jeśli masz poczucie przytłoczenia, powiedz o tym lekarzowi lub pielęgniarce, ponieważ wsparcie psychologiczne często jest ważną częścią leczenia onkologicznego.

Źródło: https://www.cancer.gov/about-cancer/treatment/types/chemotherapy